ABAIDYŃ BIR ShÝMAQ ÓLEŃI
Abaı atamyzdyń «Qartaıdyq, qaıǵy oıladyq, uıqy sergek» dep bastalatyn óleńinde myn bir shýmaq bar:
...Alashqa ishi jaý bop, syrty kúlmek,
Jaqynyn tiride ańdyp, ólse ókirmek.
Bir-eki joly bolǵan kisi kórse,
Qudaı súıip jaratqan osy demek.
El buzylsa, qurady shaıtan órmek,
Perishte tómenshiktep, qaıǵy jemek.
Ózimniń ıttigimnen boldy demeı,
Jendi ǵoı dep shaıtanǵa bolar kómek...
⸻
Túsinik
Bul óleńde Abaı adam boıyndaǵy ekijúzdilik, baqtalastyq, kúnshildik sııaqty minezderdi synaı otyryp, olardyń túpki sebebin ımansyzdyqtan shyǵarady. Ol jaqsylyq pen jamandyqtyń túp ıesi — Bir Qudaı ekenin eske salady.
• «Bir-eki joly bolǵan kisi kórse, Qudaı súıip jaratqan osy demek» degen joldarda adamnyń dárejesi de, baǵy da Allanyń qalaýymen beriletinin aıtady. Iaǵnı, adamnyń qoly jetken jetistigi – Qudaıdyń súıip jaratqanynyń belgisi.
• «El buzylsa, qurady shaıtan órmek» degeninde, qoǵam ımannan aınysa, shaıtannyń yqpaly artyp, ádildik joǵalaryn meńzeıdi.
• «Ózimniń ıttigimnen boldy demeı, Jeńdi ǵoı dep shaıtanǵa bolar kómek» — munda adam óz qateligin moıyndamaı, kináni shaıtanǵa jabatynyn synaıdy. Shyn máninde, adamnyń qulqynyna ózi jaýapty, al ımany bar jan shaıtanǵa ermeıdi.
Bul oılar Abaıdyń dúnıetanymyndaǵy negizgi ustanym — Bir Qudaıǵa ılaný ekenin kórsetedi. Sol dáýirdegi halyqtyń da árbir isti Qudaıdyń qalaýymen baılanystyryp, ómirdi bir Jaratýshyǵa táýeldi sanaǵanyna dálel bolady.
