QMDB TÓRAǴASY YBYRAI ALTYNSARINNIŃ DINI-AǴARTÝShYLYQ MURASY TÝRALY BAIaNDAMA JASADY
Qostanaı oblysynda uly aǵartýshy Ybyraı Altynsarınniń 185 jyldyǵyna oraı ótken «Dástúrli ıslam jáne «Musylmanshylyqtyń tutqasy» kitabynyń mańyzy men taǵylymy» atty respýblıkalyq ǵylymı-tanymdyq konferentsııada Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń Tóraǵasy, Bas múftı Naýryzbaı qajy Taǵanuly baıandama jasady.
«Alla Taǵala qazaq halqynyń kórnekti aǵartýshysy, ulaǵatty ustazy, ult rýhanııatynyń damýyna ólsheýsiz úles qosqan Ybyraı Altynsarınniń 185 jyldyǵyna arnalǵan «Dástúrli ıslam jáne «Musylmanshylyqtyń tutqasy» kitabynyń mańyzy men taǵylymy» taqyrybynda bastalǵan respýblıkalyq ǵylymı-tanymdyq konferentsııamyz berekeli basqosýlardyń biri bolǵaı.
Bul basqosýdyń mańyzy erekshe. Óıtkeni Ybyraı Altynsarınniń murasyn zerdeleý halqymyzdyń rýhanı tamyryn taný, ulttyq tárbıeniń qaınar kózderin saralaý jáne keleshek urpaqqa amanat etilgen qundylyqtardy jańǵyrtý bolyp sanalady. Ybyraı babamyzdyń aǵartýshylyq joly, ustazdyq qyzmeti men dinı-aǵartýshylyq kózqarastary ózara sabaqtasyp jatqan tutas mura ekeni belgili. Ol bilim men tárbıeni, ımandylyq pen adamgershilikti, ulttyq bolmys pen órkenıettik damýdy bir-birinen bólip qarastyrǵan joq. Endeshe búgingi konferentsııanyń basty mindetteriniń biri – osy murany ǵylymı turǵydan zerdelep, onyń qazirgi qoǵam úshin mańyzyn aıqyndaý.
Qazaq tarıhynda eldiń rýhanı damýyna aıryqsha yqpal etken uly tulǵalar az emes. Solardyń qatarynda Ybyraı Altynsarınniń orny erekshe. Ol qazaq dalasynda bilim berý isin damytýǵa, mektepter ashýǵa, balalardy oqýǵa shaqyrýǵa jáne halyqtyń saýatyn arttyrýǵa bar kúsh-jigerin jumsady. Ustazdyq qyzmetin tek bilim úıretýmen shektemeı, jas urpaqty eńbekqorlyqqa, adaldyqqa, meıirimdilikke jáne jaýapkershilikke tárbıeleýge umtyldy.
Islam dini de bilimge erekshe mán beredi. Alla Taǵalanyń adamzatqa túsirgen alǵashqy aıaty «Oqy!» degen buıryqpen bastalýynyń ózi bilimniń ıslamdaǵy ornyn ańǵartady. Qasıetti Quran Kárimde:
«Oqy! Jaratqan Rabbyńnyń atymen oqy!» – dep baıandalady («Alaq» súresi, 1-aıat). Bul aıat musylman balasyn jaratylystyń syryn tanýǵa, bilim izdeýge jáne tanymyn keńeıtýge úndeıdi. Al Ybyraı atamyz bir Allaǵa syıynyp, yqylaspen oqyp-toqýǵa shaqyrady. Bul óleń joldary halqymyzdyń jadynda jattalyp, urpaqtan urpaqqa jalǵasyp keledi. Bul jaı ǵana oqýǵa shaqyrý emes, bilimdi ómirlik qundylyq retinde qabyldaýǵa úndeıtin ósıet.
Osy rette Ybyraı Altynsarınniń rýhanı murasyndaǵy aıryqsha nazar aýdaratyn eńbektiń biri – «Musylmanshylyqtyń tutqasy». Bul eńbek 19-shy ǵasyrdaǵy qazaq qoǵamynyń dinı-aǵartýshylyq qajettiligimen tyǵyz baılanysty. Sol kezeńde halyqqa Islam dininiń negizgi qaǵıdalaryn ana tilinde túsindirý, musylmandyq mindetterdi tanytý jáne dinı bilimdi júıeleý mańyzdy máselelerdiń biri boldy. Ybyraı babamyz osy qajettilikti tereń túsindi. Ol dinı uǵymdardy halyqqa túsinikti tilmen jetkizýge umtylyp, qazaq tilindegi dinı-aǵartýshylyq ádebıettiń damýyna úles qosty»,- dedi Bas múftı Naýryzbaı qajy Taǵanuly.
