SABYR TÚBI SARY ALTYN (Jıyrmasynshy kún)

9 naýryz

Jıyrmasynshy kún

SABYR TÚBI SARY ALTYN

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ، أَمَّا بَعْدُ

Jaratqan Alla Taǵalaǵa sansyz madaq, ardaqty Paıǵambarymyz Muhammed Mustafaǵa kóptegen salaýat pen sálem joldaımyz.

Asa raqymdy, erekshe meıirimdi Allanyń atymen bastaımyn.

 

Sabyr − adamzatty kemeldik shyńyna jeteleıtin eń asyl qasıetterdiń biri. Bul qasıet adam balasyna áýelden Jaratýshy tarapynan berilgen jetistikke qol jetkizýdiń syrly kilti.

Jalpy, sabyr (صَبْرٌ – sabrýn) sóziniń tildik maǵynasy «shydamdylyq etý» degenge keledi. Sharıǵattaǵy maǵynasy Alla Taǵalanyń razylyǵy úshin ómirdegi qıyndyqtarǵa tózý, shydamdylyq etý.

Halqymyz da «Sabyr túbi-sary altyn», «Sabyrly jeter muratqa, sabyrsyz qalar uıatqa» dep sabyrǵa baılanysty naqyldar aıtqan.

Árbir sátsizdikti Uly Jaratýshynyń synaǵy dep qabyldap, oǵan sabyrmen, tózimmen qaraýymyz kerek. Qıyndyqtar kezdesse, oǵan sabyr etý  – bolashaqta adamǵa keletin nyǵmetterdiń, jetistikterdiń basy dep qabyldaýymyz qajet. Qazaqtyń «Árbir istiń qaıyry bar» degen sózderi osyndaıda eriksiz eske túsedi.

Bul jaıynda Quran Kárimniń «Álı Imran» súresi, 146-aıatynda:

وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلصَّابِرِينَ

«Alla sabyr etýshilerdi jaqsy kóredi», – delinse, «Nahl» súresiniń 96-aıatynda:

وَلَنَجْزِيَنَّ ٱلَّذِينَ صَبَرُوۤاْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ

«Rasynda, sabyr etkenderge jasaǵan amaldarynan da jaqsy syı beremiz», – dep aıtylady.

Qasıetti Quran Kárimde sabyrlylyqtyń hıkmeti týraly jetpiske jýyq aıat bar. Alla Taǵala «Baqara» súresiniń, 153-aıatynda:

يَآأَيُّهَا ٱلَّذِينَ آمَنُواْ ٱسْتَعِينُواْ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلٰوةِ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّابِرِينَ

«Ýa, ıman keltirgender, sabyr jáne namazben kómek surańdar! Kúmánsiz Alla sabyr etýshilermen birge», – dep buıyrady.

Jalpy, sabyrlylyqty birneshe taqyryptarǵa bólip qarastyrýǵa bolady.

Birinshi: qıyndyqtarǵa sabyrly bolý

Myna jalǵan dúnıede kez kelgen pendeniń basyna talaı qıyndyqtar men qaıǵyly jaǵdaılar keletini haq. Óıtkeni ómirde qýanysh pen qaıǵy qatar júredi. Bul – ómirdiń ózindik zańdylyǵy.

Uly Jaratýshy Quran Kárimde:

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ ٱلْخَوْفِ وَٱلْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ ٱلأَمَوَالِ وَٱلأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ ٱلصَّابِرِينَ

«Sózsiz senderdi qorqynyshpen, ashtyqpen jáne dúnıe-maldaryńdy, jandaryńdy ári jemisterdi azaıtý arqyly synaımyz, alaıda sabyr etýshilerdi súıinshile!» – degen («Baqara» súresi, 155-aıat).  

Demek, bul jalǵanda kez kelgen pende qaýip-qater, joqshylyq, tarshylyq, adam jáne mal shyǵyny syndy qıyn da qaıǵyly jaǵdaılarmen synalady. Degenmen, Alla Taǵala joǵarydaǵy aıattyń jalǵasynda qıyndyqtar aldynda ustamdy bolyp, sabyr etken jandardy zor saýap kútip turǵandyǵyn eskertedi.

Ekinshi: kórkem minez kórsetýde sabyrly bolý

Ǵalymdar: «Islam úsh nárseden quralady. Ol: ıman, sharıǵat jáne kórkem minez. Boıynda osy úsh qasıet bolmaǵan adam kámil musylman bola almaıdy», – degen. 

Imam Hasan (Alla ony raqymyna alsyn): «Kórkem minez degenimiz – keńpeıildik, jomarttyq pen sabyrlylyq», – degen eken.

Al ımam Ahmad (Alla ony raqymyna alsyn): «Kórkem minez degenimiz – ashýdy basa bilýiń jáne kek saqtamaýyń, adamdardyń qylyqtaryna sabyr etýiń», – degen eken.

Úshinshi: aýrýǵa sabyr etý

Ata ıbn Rabahtan (Alla ony raqymyna alsyn) jetken sahıh hadıste bylaı delingen: «Maǵan ıbn Abbas (Alla oǵan razy bolsyn):

 

 – Saǵan jánnattyq bir áıeldi kórseteıin be? – dedi. Men:

 – Iá, kórsetińiz, – dedim. Sonda ol:

Myna qara áıel Allanyń Elshisine (Allanyń ıgiligi men sálemi bolsyn) kelip: «Men talma aýrýymen aýyramyn. Talyp qalǵan kezimde ústi-basym ashylyp qalady. Alla Taǵalaǵa men úshin duǵa etińiz», – dep ótindi. Sol kezde Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn):

Eger, qalasań sabyr et, jánnatqa kiresiń. Qalasań aýrýyńa shıpa bersin dep Alla Taǵalaǵa duǵa eteıin», – dedi. Sonda, álgi áıel:

Sabyr etemin, – dedi. Sosyn ol: «Ústim ashylyp qalady. Ashylyp qalmaýym úshin Allaǵa duǵa etińiz», – dedi. Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) oǵan duǵa jasady».

Alla Taǵala barshamyzǵa kórkem sabyr berip, otbasymyz ben elimizge tynyshtyq pen bereke násip etsin. Qıyndyqqa moıymaıtyn kúsh-qýat berip, ár isimizdiń sońyn qaıyrly etkeı. Jaratqan Iemiz qulshylyqtarymyzdy qabyl alyp, eki dúnıeniń baqytyna bólesin!