ShÁKÁRIMNIŃ TÁRBIESI
Qoǵamda tulǵa bop qalyptasýda tárbıeniń róli zor ekenin bilemiz. Alash arystarynyń tulǵa bop tanylýynda da úlken tárbıeniń jatqanyn kóremiz.
Shákárim Qudaıberdiuly ákeden erte jetim qalsa da, tárbıeden kende qalǵan emes. Atasy Qunanbaı men aǵasy Abaıdyń qamqorlyǵy men tárbıesi onyń alyp tulǵa bop qalyptasýyna óz septigin tıgizgen.
Shákárimniń uly Ahat Shákárimuly óziniń esteliginde ákesiniń Abaıdan qandaı tárbıe alsa, balalaryn da sonymen tárbıelegenin baıandap bylaı deıdi:
«Ákeı, Abaı ózin qalaı tárbıelese, bizdi de solaı tárbıeledi. Sonyń negizgileri: adam elge, ne bireýge paıdasyn tıgizýi kerek. Paıdasyn tıgize almasa, zalaly tımesin.
Onan soń, qatty tapsyratyn nársesi – adaldyq! Adal bolyńdar, adaldyq arqany uzyn. Bireýdi ótkelge salyp ótýden saq bolyńdar. Eger buny istemeseńder, yrza emespin, – deıtin.
Adam balasyn ultqa, rýǵa bólýden saqtan.
Bulardan basqa da: qaıtse adam adamshylyq atqarady? Jazýshy, aqyn qandaı bolýy kerek? Shyn adam kim? Jaman nárseler neler? Adamnyń qaı múshesi qandaı qyzmet atqarady, qaı músheń artyq? Adamshylyq mindetin nemen atqarady? Elge qalaı eńbek etý kerek? Osylardy ózi sheship, kóp-kóp aqyl aıtyp uqtyrady.
Osylardy jazyńdar dep taqyryp berip otyratyn. Osy aqyl-keńesiniń arqasynda meni men Qabysh degen balasy: «Aqyn», «Óleń aıt!», «Júrek», «Adam kim?», «Jaman ne?» degen sııaqty taqyrypta óleń jazyp, aıtqan áńgimesin, ertegisin qıssa etip jazyp kóremiz dep talpynatyn boldyq.
Qabysh degen balasynyń qabileti artyq edi. Ol aǵaı óleńdi qolma-qol aıtyp, oıyn dóp túsiretin, 33 jasynda qaıtys boldy.
Biz de ákeı sııaqty án shyǵaramyz dep te talaptandyq, shyǵardyq ta, osynyń bári ákeı tárbıesiniń nátıjesi.
Biz ákeıdiń tárbıesiniń arqasynda boqtyq, aramdyq degendi bilmedik. Kisi túgili aıýandy da boqtap kórgen emespiz. Malshylardy ne onyń balalaryn bóten sanaǵanymyz joq. Olarmen birge jatyp, birge oınadyq. Olardyń úlkenderiniń attaryn atamaıtynbyz. «Ata», «apa» deıtinbiz. Olar bizdi janyndaı jaqsy kóretin».
Mine, tulǵa bolý úshin kerekti ómirlik prıntsıpter osylar bolsa kerek.
